360° Ajans Tuzağı: Bünyede Yazılım Departmanı Kurmak Neden Sürdürülebilir Değil?

Son on yılda reklam ve pazarlama dünyasını kasıp kavuran popüler bir rüya var: "360 Derece Tam Hizmet Ajansı". Müşteriye "A'dan Z'ye her ihtiyacınızı biz çözeriz" demek, kağıt üzerinde harika bir satış stratejisi gibi görünür. Markalar tek bir fatura ile sosyal medya, prodüksiyon, strateji ve yazılımı çözmek ister. Ancak bu rüya, ajans yönetimi için çoğu zaman maliyetli bir kabusa dönüşür.

Özellikle DNA'sında tasarım, sosyal medya yönetimi veya prodüksiyon olan kreatif ajansların; iş portföylerine "yazılımı" eklemek için bünyelerine yazılımcı dahil etme girişimi, sektörde %90 oranında hüsranla sonuçlanan kronik bir hatadır.

Peki, neden?

1. Yanlış İşe Alım ve "Junior" Tuzağı

Bir sosyal medya ajansı, sanat yönetmeni işe alırken portfolyosuna bakar ve kalitesini hemen anlar. Ancak yazılım, kreatif direktörlerin veya ajans patronlarının uzmanlık alanı değildir. Genellikle "Senior" (Kıdemli) bir yazılımcının maaş skalası, ajansın diğer çalışanlarına göre çok yüksek kaldığı için, maliyet kaygısıyla "Mid-Level" veya çoğunlukla "Junior" seviyesinde bir arkadaş istihdam edilir.

Beklenti şudur: "Basit web siteleriyle başlarız, zamanla işleri büyütürüz." Ancak gerçek şudur: Yazılım mimarisi, veritabanı güvenliği ve ölçeklenebilirlik tecrübe ister. Junior bir yazılımcıya tüm bir projenin "Lead" (Liderlik) görevini vermek, ehliyeti yeni almış birine Formula 1 aracı emanet etmek gibidir.

2. Kültür Çatışması: Kreatif Kaos vs. Mühendislik Disiplini

Ajansların doğasında "Hız" ve "Aciliyet" vardır. Revizyonlar son dakika gelir, kampanyalar bir gecede değişir. Kreatif ekipler bu kaotik enerjiyle beslenir. Ancak yazılım dünyası, bu kaosun tam zıddı olan "Analitik Düzlemde" çalışır.

Yazılım; analiz, planlama, test ve dokümantasyon gerektirir. Ajans yöneticisi, yazılımcının masasına gelip "Şu butonu hemen şuraya alalım, veritabanını da akşama değiştirelim" dediğinde, bu istek kreatif bir "renk değişimi" kadar basit algılanır. Oysa arka planda kod yapısının bozulması, teknik borçlanma (Technical Debt) ve güvenlik açıkları doğmaya başlar. Yazılımcı, kreatif aciliyetin baskısı altında standartlara uygun kod yazamaz hale gelir.

3. Mobbing, Yalnızlaşma ve Sessiz İstifa

Ajans içinde bir tasarım ekibi vardır; birbirleriyle fikir alışverişinde bulunurlar, beslenirler. Ancak o "tek başına" işe alınan yazılımcı, ofiste mesleki dilini konuşabileceği kimse olmayan, yalnız bir adadır.

Sürekli acil işler, "Bunu yapmak 5 dakika sürmez mi?" gibi teknik derinliği olmayan baskılar ve bitmeyen revizyonlar, yazılımcı üzerinde mobbing etkisi yaratır. Kurumda teknik bir mentoru olmayan, gelişemeyen ve sadece "yama yapan" bir elemana dönüşen yazılımcı, kaçınılmaz olarak tükenmişlik sendromu (burnout) yaşar ve istifa eder.

4. Kalan Miras: "Enkaz" ve Sürdürülemezlik

Asıl trajedi, o yazılımcı işten ayrıldığında başlar.

Genellikle dokümantasyon tutulmamıştır (çünkü buna hiç vakit verilmemiştir). Kodlar, "spaghetti code" dediğimiz, sadece yazan kişinin anlayabileceği (bazen onun bile anlayamadığı) karmaşık bir yapıdadır. Ajans, panikle yeni bir yazılımcı arayışına girer.

Yeni gelen yazılımcı, bilgisayarı açıp eski kodlara baktığında o meşhur cümleyi kurar: "Bu proje çok kötü yazılmış, bunu düzeltemem. Baştan yazmamız lazım."

İşte bu an; ajansın hem zamandan, hem paradan, hem de en önemlisi müşteri nezdindeki itibarından kaybettiği andır. Projeler gecikir, hatalar (buglar) patlak verir ve ajans sahibi, uzmanı olmadığı bir krizin ortasında kalır.

Çözüm: Uzmanlaşma ve Doğru Partnerlik

Markalaşmanın önündeki en büyük engel, her şeyi yapmaya çalışmaktır. Bir ajansın gücü, kreatif kaslarının ne kadar kuvvetli olduğuyla ölçülür; bünyesinde kaç tane "memur zihniyetli" yazılımcı barındırdığıyla değil.

Yazılım, yaşayan bir organizmadır ve bir "Department" değil, bir "Culture" (Kültür) meselesidir.

Partnerfy olarak ajanslara önerimiz nettir: Odaklanın. Siz markanın stratejisine, tasarımına, sosyal medyadaki sesine ve prodüksiyonuna odaklanın. Yazılım gibi yüksek teknik uzmanlık, sürekli Ar-Ge ve güvenlik takibi gerektiren süreçleri ise; işi sadece bu olan, yüzlerce kişilik dev teknik kadrolara sahip, "White-Label" (Sizin markanızla çalışan) partnerlere bırakın.

Bırakın yazılımı mühendisler yönetsin, siz alkışları toplayın. Çünkü gerçek güç, her şeyi yapmakta değil; her işi ehline yaptırıp mükemmel bir orkestra şefi olmakta yatar.